ایران و جهان
اقتصادی
فناوری اطلاعات
ورزشی
پاتوق نشریات
ویژه اساتید
چند رسانه ای
کد مطلب: 106473
چگونه همه چيز به اينترنت وصل مي‌شود/دگرديسي صنايع با اينترنت اشيا
تاریخ انتشار : 1395/08/16 09:53:12
نمایش : 431
کمتر از ۴ سال ديگر حدود ۵۰ ميليارد شيء به اينترنت متصل مي‌شود و فناوري «اينترنت همه‌چيز» با فرصت‌ها و تهديدهاي جديد جهان را مسحور خود مي‌کند.
به گزارش حوزه فناوري واطلاعات اساتيد برتر ، فناوري اينترنت اشياء يا اينترنت همه چيز (Internet of Things ) جديدترين تکنولوژي مورد بحث در دنياي فناوري اطلاعات محسوب مي شود که قرار است امکان اتصال همه چيز را از طريق شبکه هاي ارتباطي فراهم کند. با وجود اينکه گفته شده است ۵ ميليارد دستگاه در طول سال ۲۰۱۵ به اينترنت متصل شده اند، پيش بيني مي شود که با توجه به روند سرعت جابجايي اطلاعات، تا سال ۲۰۲۰ بالغ بر ۵۰ ميليارد شي در دنيا از طريق اينترنت به هم متصل شوند.

هم اکنون ميلياردها حسگر در جهان به کار گرفته شده اند تا قابليت اتصال اشيا به اينترنت را فراهم کنند. اين فناوري از لوازم خانه گرفته تا پوشيدني ها و خودرو و به طور کل تمامي اشيايي که در محلي واقع شده اند و يا در حال حرکت هستند را قبضه مي کند و به همين دليل است که کشورهاي مختلف دنيا برآن شده اند که آماده مواجهه با IOT شوند. جذابيت اين تکنولوژي به حدي بالا است که کشورها در پي توسعه سريع استانداردهاي اين فناوري و راه اندازي برنامه هاي کاربردي براي آن هستند.

بسيج ملي براي اتصال همه‌چيز به اينترنت

در ايران نيز اين بار براي جانماندن از تکنولوژي هاي وارداتي ارتباطات، يکي از پروژه هاي کلان راهبردي اين بخش به موضوع اينترنت اشيا اختصاص يافته و از ابتداي سال ۹۵ بسيج ملي در وزارت ارتباطات و شرکتهاي فعال حوزه فناوري اطلاعات براي مقدمه چيني ورود اين تکنولوژي به کشور، همگام با ساير کشورها راه افتاده است.

البته بايد توجه داشت که اين فناوري مدرن تنها در حيطه مسئوليت وزارت ارتباطات نبوده و قابليت ارسال داده از طريق شبکه‌هاي ارتباطي اين امکان را فراهم مي کند که تمامي اشيا و وسايل محيط پيرامون‌مان به شبکه اينترنت متصل شده و بتوان توسط اپليکيشن‌هاي موجود در تلفن‌هاي هوشمند و تبلت، کنترل و مديريت شوند.

با اين وجود با اجراي اين طرح شاهد اتصال تمامي ارتباطات شهري، شبکه هاي انرژي مانند آب و برق و گاز، حمل و نقل و صنعت و حتي آموزش و سلامت خواهيم بود و به طور کلي مقوله شهرهوشمند به معناي واقعي آن اجرايي خواهد شد.

اما با وجود فرصتهايي که اين تکنولوژي در اختيارمان قرار مي دهد آنچه که تقريبا تمامي کارشناسان برآن هم نظر هستند، تهديدات امنيتي و نقض حريم خصوصي است که فناوري «اينترنت اشيا يا اينترنت همه چيز» با خود به همراه خواهد آورد.

بي قانوني اينترنت اشيا تهديدي جديد براي فضاي مجازي

متخصصان مدتهاست در مورد مشکلات امنيتي اينترنت اشيا که زمينه ساز اتصال تقريبا تمامي ابزار و وسايل موجود در جهان به اينترنت است، هشدار مي دهند. دليل اين نگراني را مي توان افزايش حجم و گستردگي حملات اينترنتي که با سوءاستفاده از اتصال برخي ابزار جديد به اينترنت مانند دوربين هاي مداربسته صورت مي گيرد، دانست.

تحليل هاي موسسات خارجي نشان مي دهد که امنيت ضعيف ابزارهاي ارتباطي و بي توجهي شرکت هاي سازنده به رفع آسيب پذيري هاي نرم افزاري و سخت افزاري آنها موجب شده تا هکرها انبوهي از وسايل اين چنيني را در قالب شبکه هاي «بات نت» براي ايجاد ترافيک مصنوعي روي سايت هاي هدف براي از دسترس خارج کردنشان به کار گيرند.

مي توان تصور کرد که در آينده نزديک و با اتصال خودروها به اينترنت، هکرها به آنها نفوذ کرده و با از کار انداختن ترمز اتومبيل يا دستکاري سيستم تهويه مطبوع زمينه مجروح شدن يا حتي مرگ سرنشينان را فراهم آورند. از سوي ديگر با نفوذ بدافزارها به تاسيسات حساس کارخانه هاي هسته اي مي توان زمينه تخريب آنها را به وجود آورد.

اما حل اين چالش نيز ممکن است. در اواخر دهه ۹۰ ميلادي و اوايل قرن بيست و يکم هرزنامه ها به معضلي جدي براي کاربران اينترنت مبدل شده بودند، زيرا انبوهي از نامه هاي تبليغاتي ناخواسته براي کاربران فضاي مجازي ارسال مي شد. در نهايت با وضع قانوني براي تنبيه عوامل ارسال اين ايميل ها موسوم به CAN-SPAM در سال ۲۰۰۳ و ارتقاي فناوري مورد استفاده توسط شرکت هاي ارائه دهنده خدمات ارسال ايميل که شناسايي هوشمندانه ايميل هاي ناخواسته را ممکن مي کرد، مشکل مذکور تا حد قابل قبولي حل شد.

از اين رو به نظر مي رسد با گسترش تدريجي اينترنت اشيا، مجالس قانون گذاري در کشورهاي مختلف بايد قوانين بازدارنده اي را براي مقابله با سوءاستفاده کنندگان از اين ابزار وضع کنند. در اين قوانين بايد شرکت هاي سازنده محصولات اينترنت اشيا نيز ملزم به رعايت استانداردهاي امنيتي ضروري شوند تا هک کردن اين محصولات به سادگي رخ ندهد. البته ضروري است براي بهينه سازي اين قوانين نهادهاي تخصصي دست اندرکار نيز دخالت داده شوند و چارچوب و استانداردهاي مناسب نيز وضع شود.

تدوين ملاحظات امنيتي براي فناوري تازه وارد «اينترنت اشيا»

بخشي از قانونگذاري براي استفاده از فناوري «اينترنت اشيا» در ايران با وجودي که اين فناوري طيف وسيعي از فضاي فرکانسي کشور را اشغال خواهد کرد در حيطه مسئوليت سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي است.

عظيم فرد، مديرکل سرويس هاي راديويي سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي  با تاکيد بر اينکه در پروژه ساماندهي منابع کمياب ارتباطي به عنوان يکي از پروژه هاي اقتصاد مقاومتي حوزه ارتباطات و فناوري اطلاعات، به مساله «اينترنت همه چيز» نيز توجه ويژه اي شده است، مي گويد: از آنجايي که اتصال تمامي دستگاهها نيازمند فضاي فرکانسي و امواج راديويي است بايد براي استفاده از آن مقرراتي تدوين شود.

وي با اشاره به موارد مختلفي از کاربردهاي اينترنت اشياء از جمله ارتباط گيري خودروها با امواج راديويي، ابزار کنترل در حوزه رديابي، کنترل منابع آب، گاز و برق، صنايع و کارخانه ها و حمل و نقل مي افزايد: براي نظم دادن به اين ارتباطات و هدايت، کنترل و مديريت نقاط ارتباطي نيازمند منابع فرکانسي هستيم.

فرد با بيان اينکه هم اکنون تنها ارتباط افراد از طريق ترمينالهاي همراه (گوشي) برقرار مي شود و اين دستگاهها براي ارتباطات به پهناي باند کمتر و طيف فرکانس کمتري نياز دارند، خاطرنشان کرد: اما پروتکل اينترنت اشيا متفاوت است و بايد مقرراتي براي ارتباط حسگرها در شبکه هاي راديويي فراهم شود. بايد توجه داشت که هم اکنون ارتباط ماشين به ماشين (M۲M ) وجود دارد اما مقوله هوشمندي فراتر از ارتباط ماشين به ماشين است و نيازمند پردازش وسيعي است.

به گفته مديرکل سرويس هاي راديويي رگولاتوري، در مقوله اينترنت اشيا شاهد نرم افزارهايي خواهيم بود که سنسورهاي مختلف را در يک پروتکل ارتباطي بتوانند مديريت کنند.اينها نيازمند فرکانس هستند. از سوي ديگر در ارتباط دستگاهها با هم، موضوع امنيت بسيار اهميت دارد. به همين دليل بايد در يک اکوسيستم تمامي ملاحظات امنيتي اين پروژه از جمله حريم خصوصي خانواده، حريم خصوصي دستگاهها، سالم کار کردن دستگاهها و مسائلي از اين دست، ديده شود.

۵۰ ميليارد سنسور ارتباطي ايران را فرا مي گيرد

وي با بيان اينکه هم اکنون بخشي از منابع مورد نياز اين فضا را شناسايي کرده و کار را آغاز کرده ايم، اضافه کرد: اين کار چندبعدي است و ما اين بستر را فراهم مي کنيم. در هر صورت براي ارتباط با اين دستگاهها، بايد از شبکه هاي راديويي و ارتباطي عبور کرد. حجم زيادي از اين مدل ارتباطات بايد روي شبکه هاي ارتباطي راهيابي شوند. از سوي ديگر با توجه به ترافيک عظيمي که روي شبکه ايجاد خواهد شد شرکت ارتباطات زيرساخت هم بايد همگام با اين پروژه حرکت کند. به طور کل پشتيباني از پروژه اي که رگولاتوري در بخش فرکانس دنبال مي کند در ساير قسمتهاي وزارت ارتباطات نيز بايد ديده شود. براي مثال سازمان فناوري اطلاعات بايد بستر آدرسهاي اينترنتي (IP آدرس) را فراهم کند و شرکت زيرساخت، زيرساختهاي فيبر را و در نهايت هم اپراتورهاي ارتباطي پلتفرم ارتباط را ارائه دهند.

فرد تاکيد کرد: البته فناوري اينترنت اشيا فراتر از يک وزارتخانه است و براي مثال حتي قوه قضاييه هم بايد فکر کند که براي قوانين استفاده ازاين فناوري چه کارکند. حتي شرکتهاي بيمه و استاندارد و نيروي انتظامي هم درگير اين بحث هستند. دامنه اين فناوري بسيار وسيع است. براي مثال فرض کنيد که خودرويي که متصل به فناوري اينترنت اشياء است تصادف کند، بايد قوانيني وجود داشته باشد که مشخص کند مقصر دستگاه راديويي است، راننده است و يا سازنده خودرو؟ نصب استانداردها براي دستگاههاي راديويي در خودروها از ديگر موضوعات است و ثبت خودرويي که از اين فناوري استفاده مي کند از سوي نيروي انتظامي نيز بايد ديده شود.

اين مقام مسئول با بيان اينکه تمامي اين مزيتها براي اجرا نيازمند تامين هزينه است، مي افزايد: بايد بررسي شود که اين طرح چه ميزان مزيت براي کشور خواهد داشت و آيا لازم است که براي آن هزينه شود و يا خير.

فرد با اشاره به اينکه با فناوري اينترنت اشيا ارتباطات به تمامي حوزه ها نفوذ پيدا خواهد کرد، مي گويد: پيش بيني ما اين است که در ايران فقط ۵۰ ميليارد سنسور خواهيم داشت.چرا که تصور کنيد درکشور ۸۰ ميليوني هر يک نفر نيازمند تعداد زيادي سنسور در کار، ماشين و زندگي روزمره اش است. البته شايد تا پايان برنامه ششم به اين عدد نرسيم اما ظرفيت سازي مي کنيم. براي اين موضوع نيازمند آدرس IP، فرکانس و ظرفيت هستيم. چرا که ما معتقديم اتفاقات از پيش بيني جلوتر است.

تراکتورهاي هوشمند از راه مي رسند

با فراهم شدن زمينه اتصال تمامي ابزار و وسايل مورد استفاده انسان به اينترنت و تبادل داده ميان آنها، پيش بيني مي شود که بسياري از صنايع و مشاغل فعلي از جمله کشاورزي، خرده فروشي، کارخانه ها و غيره متحول شوند.

طبق بررسي محققان خارجي، بخش کشاورزي از جمله بخش هايي است که به استقبال اينترنت اشيا رفته است. نصب ابزار سازگار با اينترنت اشيا در صنعت کشاورزي روز به روز در حال افزايش است و ارزش مادي آن از ۳۰ ميليون دلار در سال ۲۰۱۵ به ۷۵ ميليون دلار در سال ۲۰۲۰ خواهد رسيد.

کشاورزان با استفاده از انواع حسگرها و ابزار نصب شده در مزارع و در کنار محصولاتشان مي توانند داده‌هايي را به طور آني از محصولات و احشام خود جمع آوري کنند و از وضعيت آنها مطلع شوند. به عنوان مثال يک کشاورز با نصب حسگر روي تراکتور خود مي تواند اين وسيله را به اينترنت متصل کند تا به سادگي به داده هايي در مورد زمين هاي کشاورزي و محصولات موجود در آن دسترسي يابد و زمان مناسب براي کود دادن، آب دادن و برداشت محصول را تشخيص دهد.

در همين حال يکي ديگر از بخش هايي که از خدمات اينترنت اشيا منتفع مي شود بخش بهداشت و درمان است. اتصال تجهيزات درماني به اينترنت هم کارآيي آنها را بيشتر مي کند و هم ارائه خدمات بهتر به بيماران را ممکن مي کند.به عنوان مثال اتصال دستگاه ام آر آي يا ديگر وسايل پزشکي و درماني به اينترنت به کارکنان بيمارستان ها امکان مي دهد تا در صورت خرابي ناگهاني آنها يا وقوع هرگونه مشکل به سرعت از موضوع مطلع شوند و براي تعمير اقدام کنند. تسريع در تشخيص چنين مشکلاتي در بيمارستان ها که با جان انسان ها سروکار دارند بسيار ضروري است.

وقتي کشتي ها و کاميونها اينترنتي مي شوند

حتي خرده فروشي هم از ظهور اينترنت اشيا منتفع مي شود. خرده فروشان مي توانند از ابزار سازگار با بلوتوث و ديگر فناوري هاي بي سيم براي متصل شدن به گوشي هاي هوشمند کاربران و اطلاع رساني آني به آنها در مورد محصولات و خدمات عرضه شده بر مبناي موقعيت مکاني افراد استفاده کنند. در اين صورت اشخاص بر حسب موقعيت جغرافيايي خود اطلاعاتي در مورد محصولات و خدمات در دسترس از فروشگاه هاي اطراف خود دريافت مي کنند.

صنعت حمل و نقل يکي ديگر از صنايع مهمي است که از ظهور اينترنت اشيا منتفع مي شود. اتصال حسگرهاي مختلف به کشتي ها، کاميون ها و ... براي کنترل دماي محيطي حفظ سلامت کالاهاي در حال انتقال و به خصوص اغذيه و ديگر اقلام فاسدشدني را تضمين خواهد کرد. همچنين مي توان از حسگرها و نرم افزارهاي تخصصي در اتوبوس ها و ديگر وسايل حمل و نقل عمومي براي جمع آوري داده از مسافران و محيط اطراف استفاده کرد و از اين طريق مصرف سوخت را بهينه کرد.

در آينده تمامي خودروها با اتصال به شبکه هاي اطلاع رساني و اينترنت مي توانند از وضعيت مسيرهاي مختلف مطلع شوند. نتيجه اين امر رهايي از ترافيک و جلوگيري از وقوع تصادفات رانندگي است.  درهمين حال با اتصال سيستم ها و ماشين آلات مورد استفاده در کارخانه ها به اينترنت و نصب حسگر بر روي آنها براي دريافت آني اطلاعات مربوط به عملکردشان مي توان امنيت و کارآيي آنها را به حداکثر رساند.

کشورهاي پيشرو در اينترنت اشيا

تمامي اين موارد بخش کوچکي از مزايا و کارکردهايي است که فناوري اينترنت اشيا با خود به همراه دارد و به همين دليل است که کشورهاي مختلف براي رويارويي با مزاياي اين فناوري سرمايه گذاريهاي عظيمي در اين حوزه کرده اند.

برزيل، چين، هند، آلمان، سنگاپور، کره جنوبي و آمريکا که پيش از اين نيز پيشتاز در استفاده از فناوري M۲M بوده اند هم اکنون روي اينترنت اشيا متمرکز شده اند. گفته مي شود برزيل با بهره بردن از ۹.۹ ميليون اتصال، ۶۶ درصد از ارتباطات M۲M آمريکاي لاتين را به خود اختصاص داده و هم اکنون درحال برنامه ريزي براي کاربردهاي وسيع تر اينترنت اشياء است.

جالب اينجاست که چين در سال ۲۰۱۰ بالغ بر ۸۰۷ ميليون دلار در زمينه اينترنت اشيا سرمايه‌گذاري کرده است و يک مرکز ملي نيز در زمينه تحقيق و توسعه اين فناوري با صرف هزينه ۱۱۷.۲ ميليون دلار ايجاد کرده است. اين کشور يک طرح ۵ ساله کلان براي توسعه اينترنت اشياء تدوين کرده هزينه اي ۷۷۴ ميليون دلاري را تا سال ۲۰۱۵ رقم زده است.

کشور هند که يکي از بزرگترين بازارهاي در حال رشد M۲M در جنوب آسيا و در منطقه اقيانوسيه به شمار مي رود عزم خود را براي پيشروي در فناوري اينترنت اشياء جزم کرده است.مخابرات ملي هند در سال ۲۰۱۵ چارچوب سياستي براي حمايت از اينترنت اشيا بنا کرد که بخش عظيمي از کاربردهاي بخش عمومي و خصوصي، جزييات انجام کار و تلاش‌ها و برنامه‌ريزي‌هاي دولت براي تسهيل رشد را در بر مي‌گيرد. براي اين برنامه بلندمدت سرمايه‌گذاري بالغ بر ۷.۴ ميليارد دلار ديده شده است.

اينترنت اشيا تمرکز اصلي طرح صنعتي دولت آلمان به منظور مدرنيزه کردن توليد بوده است. دولت آلمان ۲۲۱ ميليون دلار براي حمايت از صنعت، دانشگاه و تحقيق و توسعه در جهت پيشبرد کارخانه‌هاي هوشمند سرمايه‌گذاري کرده است.

سنگاپور نيز ۶.۱ ميليارد دلار براي طرح ملي هوشمند، شامل حمايت از طرح‌هاي نوين استفاده از اينترنت اشيا و استقرار کاربرد شهر هوشمند در مقياس بزرگ، سرمايه‌گذاري کرده است.

کره جنوبي که معروف به استفاده از تکنولوژيهاي روز است در سال ۲۰۱۵ مبلغ ۹۳۴ ميليون دلار در بخش اينترنت اشيا، کارت‌هاي هوشمند، روباتيک، حسگرهاي پوشيدني و شبکه نسل پنجم موبايل سرمايه‌گذاري کرده است. اين کشور يک سرمايه‌گذاري بلند مدت ۵ ميليارد دلاري تا سال ۲۰۲۰ براي حمايت از صنايع در زمينه اينترنت اشيا اعم از حسگرهاي پوشيدني تا اتومبيل هوشمند انجام داده است.

آمريکا نيز در سال ۲۰۱۵ طرح راه‌اندازي شهر هوشمند را با ۱۶۰ ميليارد دلار سرمايه در بخش تحقيق و توسعه به عنوان ايجاد بستري براي تحقيقات در زمينه اينترنت اشيا در دستور کار خود قرار داد.

اينترنت اشياء در ايران راهبردي مي شود

وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات کشورمان به عنوان متولي اصلي پروژه اينترنت اشياء تاکنون ميزان سرمايه گذاري پيش بيني شده براي اجراي اين پروژه را اعلام نکرده است اما پيگيريها نشان مي دهد که اين طرح در فاز مطالعاتي در مرکز تحقيقات مخابرات ايران قرار دارد و در کنار آن نيز با دست اندرکاران اجراي آن، همکاري اوليه صورت گرفته است.

محمد خوانساري، رئيس مرکز تحقيقات مخابرات ايران که از سوي وزير ارتباطات عهده دار اين پروژه شده است  اظهار داشت: مطالعاتي در مرکز تحقيقات مخابرات ايران درباره ابعاد مختلف پروژه اينترنت اشياء در حال انجام است که نتايج اين مطالعات به محض آنکه آماده شد، تدوين نقشه راه ورود اين فناوري به کشور و نحوه استفاده از آن، آغاز مي شود.

وي مي گويد: پس از تدوين نقشه راه، تمامي دست اندرکاران اين طرح مي توانند مطابق با اين نقشه راه، فعاليت خود را آغاز کنند.

خوانساري گفت: اين نقشه راه زمينه لازم را براي داشتن اکوسيستم منسجم «اينترنت اشياء» از فعاليتهاي پژوهشي گرفته تا ورود به بازار توسط شرکتهاي خصوصي دانش بنيان و نيز موضوعات حمايتي، سياستگذاري و پژوهش و فناوري در مورد اين طرح، فراهم مي کند.

وي با تاکيد براينکه تحليل ها و رصدهاي بين المللي نشان مي دهد که موضوع اينترنت اشياء، در دنيا موجب تحول اقتصادي و رفتاري بر عادات زندگي مردم مي شود ادامه داد: با استفاده از اين فناوري، زندگي مردم به معناي واقعي ديجيتالي مي‌شود. چرا که اشيايي که در اختيار مردم است همه به نوعي به شبکه وصل مي شوند. اتصال اين اشياء، تغيير در رفتارها و تغيير در تبادل اطلاعات را به همراه خواهد داشت.

هوشمندسازي سيستم هاي برق اولين گام براي اينترنت اشيا

خوانساري با اشاره به بازيگران عرصه اينترنت اشيا در کشور، تاکيد کرد: هم اکنون در حال مذاکره براي همکاري با بازيگران اصلي اين پروژه هستيم که از جمله آن مي توان به پژوهشگاه نيرو اشاره کرد. براين اساس تفاهمنامه همکاري در مورد تحقيق و پژوهش در حوزه اينترنت اشيا با اين پژوهشگاه منعقد شده است.

رئيس پژوهشگاه ارتباطات و فناوري اطلاعات ادامه داد: موضوع اصلي اين است که يکي از مهمترين کاربردهاي اينترنت اشيا در حوزه هوشمندسازي سيستم هاي برق است که مي تواند هوشمندسازي شهر هوشمند و هوشمندسازي ابزارهاي خانگي و تجاري را فراهم کند.

مرتضي براري معاون وزير ارتباطات نيز پيش از اين به مهر گفت: پروژه اينترنت اشيا در شوراي راهبري تشکيل شده در وزارت ارتباطات پيگيري مي شود تا در بازه زماني ۵ ساله عملياتي شود. در اين راستا از شرکتهاي فعال دانش بنيان که در اين زمينه ها صاحب ايده هستند حمايت صورت مي گيرد.

با وجود مزاياي بسياري که فناوري اينترنت اشيا به همراه دارد، شکي نيست که در صورت طراحي ناايمن ابزار و ادوات مورد استفاده براي آن، خطرات امنيتي جدي براي کاربران به وجود مي آيد و مي‌توان با نفوذ به ماشين ها و سيستم هاي مختلف ضمن سرقت اطلاعات خصوصي، آنها را از کار انداخت. لذا آنچه که بايد در کشور ما سياستگذاران مرتبط با اين تکنولوژي توجه بيشتري به آن داشته باشند ايمن سازي ابزار و ادوات و سد کردن راه نفوذ هکرها است. اميد مي رود با تدوين سندراهبردي اين پروژه موضوعات امنيتي، محرمانگي اطلاعات و مسائل حقوقي اين فناوري قبل از ورود آن به کشور ديده شود.


منبع: مهر
انتهاي خبر/

 
 
 
 
ارسال کننده
ایمیل
متن
 
آخرین اخبار
اخبار استان
 
اوقات شرعی
پایگاه های خبری استان











شهدای شاخص سال 95
یادداشت
در محضر شهید